تجربه کاربری یا UX

تجربه کاربری

تجربه کاربری ،ux مخفف عبارت User Experience به معنای تجربه کاربری می باشد (یا میزان رضایت کاربر از کاربردی بودن سایت را دارد) و راحتی کابر و ایجاد رضایت کاربر در کار کردن با سایت را UX می گوییم . در نتیجه می توان گفت: حس خوب یا بدی را که کاربران از سایت شما میگیرند را UX به آنها منتقل می کند . در طراحی سایت دو کلمه ui , ux کاربرد بسیاری دارد و زیاد مورد استفاده قرار میگیرند . و به همین دلیل است که عنوان شغلی بعضی از کسانی که کار طراحی وب سایت انجام میدهند UX Designer و برخی دیگر UI Designer می باشد .

تجربه کاربری یا UX چیست؟

اگر بخواهیم خیلی ساده راجع UX صحبت کنیم، وقتی که شما با یک محصول (چه محصول فیزیکی مثلا یک بطری آب معدنی چه محصول دیجیتالی مانند یک وبسایت یا اپلیکیشن) روبرو می شوید و آن را در دست می گیرید که از آن استفاده کنید ، حاصل تعامل شما با آن محصول مجموعه ای تجربه های خوشایند یا ناخوشایند خواهد بود .

شما و محصول با هم ارتباط و تعامل برقرار خواهید کرد و حاصل این تعامل تجربه هایی خواهد بود که به صورت ناخودآگاه در شما به عنوان “کاربر” آن محصول شکل می گیرد . به تمام تجربه هایی که حاصل از تعامل با یک محصول هستند و در کاربر شکل می گیرند، تجربه کاربری یا همان UX محصول می گویند .

تاریخچه تجربه کاربری (UX)

دانستن تاریخچه هر مبحثی قبل از ورود به آن، به شما کمک می کند که با ذهنیت بازتری وارد این رشته شوید . علاوه بر این دانستن تاریخچه غنی تجربه کاربری، اهمیت این رشته را به شما نشان خواهد داد. در این قسمت به تاریخچه UX و مفاهیم وابسته به آن از ابتدا تا عصر حاضر خواهیم پرداخت

تجربه کاربری
تجربه کاربری

تفاوت UX و UI چیست؟

طراحی UI و طراحی UX دو اصطلاح بسیار رایج در طراحی وب و برنامه هستند. علیرغم تفاوت‌هایی که این دو مفهوم با یکدیگر دارند، در یک اصطلاح واحد طراحی UI/UX در کنار هم قرار می‌گیرند . به همین سبب توضیح تفاوت بین UI و UX کار دشواری به نظر می‌رسد.اما اکنون‌که شما می‌دانید طراحی تجربه کاربری چیست، بهتر می‌توانید مفهوم UI را نیز درک کرده و به تفاوت این دو اصطلاح با هم پی ببرید .

UI مخفف واژه user interface است . این واژه به معنی طراحی رابط گرافیکی یک برنامه بوده و طیف وسیعی از مفاهیم و المان‌ها را در برمی‌گیرد . این طیف وسیع شامل طراحی دکمه‌هایی که کاربران روی آن‌ها کلیک می‌کنند ، متنی که روی آن‌ها می‌خوانند، تصاویر، اسکرول بار، فیلدهای ورود متن و بقیه مواردی می‌شود که کاربر به هر نحوی در یک سایت با آن‌ها تعامل دارد .

به این ترتیب می‌توان این طور شرح داد که گرچه UX و UI به هم مرتبط هستند اما چند تفاوت کلیدی بین آن‌ها وجود دارد.اول این‌که UI به‌طور خاص با دستگاه‌های دیجیتال و وب‌سایت‌ها و توانایی مردم در استفاده از آن‌ها سروکار دارد . این در حالی است که تجربه کاربر اصطلاحی است که به‌طور گسترده‌تری با یک نام تجاری ، محصول یا خدمات ارتباط برقرار می‌کند .

یعنی درحالی‌که اصطلاح UX نیز اغلب درزمینهٔ دستگاه‌ها یا وب‌سایت‌ها استفاده می‌شود اما لزوماً محدود به محصولات دیجیتال یا سایت‌ها نیست . تفاوت دیگر بین UI وUX در این است که UX بیشتر تلاش می‌کند احساس شما در خصوص استفاده از یک محصول یا سایت خوشایند باشد ، این در حالی است که همت UI معطوف به ظواهر امر و زیبایی آن می‌شود .

به‌طور مثال ممکن است یک سایت از نظر ظاهری بسیار عالی به نظر برسد اما استفاده از آن برای کاربر دشوار باشد . در این حالت UI خوب عمل کرده است اما UX موفق ظاهر نشده و کاربر تجربه خوشایندی در استفاده از سایت به دست نمی‌آورد . البته این حالت به شکل برعکس نیز رخ خواهد داد. در واقع می توان گفت UX حول هدف و عملکرد محصول می‌چرخد، در حالی که UI بر کیفیت تعامل کاربر با محصول تمرکز می‌کند .

UX شامل مولفه‌هایی مانند تحقیقات بازار و شناسایی نیازهای کاربر است ، در حالی که UI دارای اجزای طراحی هنری بیشتری است که به ظاهر و احساس تجربه کاربر مربوط می‌شود . UX بر مدیریت کلی پروژه از ایده پردازی تا توسعه و تحویل تمرکز می‌کند ، در حالی که UI به طور خاص بر طراحی محصول نهایی تمرکز می کند .

Ux designer کیست؟

کسی که موظف است برای یک سایت، اپلیکیشن یا محصول یک UX خوب طراحی کند، UX Designer است . طراحان UX باید مجموعه بسیار متنوعی از مهارت‌ها را داشته باشند . آن‌ها باید علاوه بر مهارت‌های فنی و طراحی مانند قاب‌بندی، نمونه‌سازی، تفسیر داده‌ها و بازخوردها، مهارت‌های نرم دیگری نیز داشته باشند . سازگاری، ارتباط، همدلی، حل مسئله و کار گروهی همه مهارت‌های نرم ضروری برای این افراد هستند .

دانش کسب و کار نیز در صنعت طراحی UX لازم است . مهم است که هم اهداف شرکت و هم نیازهای مخاطبان موردنظر را درک کرده و در هنگام ارائه راه حل‌های طراحی آن‌ها را با یکدیگر هماهنگ کنند . نکته دیگر این است که طراحان UX ترجیح می‌دهند درمراحل اولیه طراحی و پیاده سازی یک سایت ظاهر شوند . چرا که برای ایجاد یک حس خوشایند از کار کردن با یک سایت در کاربر نیاز به تحقیقات گسترده‌ای وجود دارد .

طراحان UX باید رفتار کاربران را خوب بشناسند . در خصوص آن‌ها به اندازه کافی تحقیق کنند. کل سفر کاربر روی سایت را از مسیرهای متفاوت پیش بینی کنند و تشخیص دهند که برای بهبود این سفر چه مسیرهایی باید پیش بینی و ترسیم شود. بعد از این مرحله است که یک طراح UI وارد عمل شده و به طراحی‌های UX کار سر و شکل داده و آن‌ها را پیاده سازی می‌کند .

تجربه کاربری

طراح تجربهٔ کاربر (UX Designer) کیست؟

طراحان تجربهٔ کاربر دو دسته هستن:

در یکی دوتا از حوزه‌های طراحی تجربهٔ کاربر (تعامل، گرافیک، معماری اطلاعات، کاربردپذیری، دسترسی‌پذیری و رابط کاربر) تخصص داره. البته در این حوزه‌ها همپوشانی‌های زیادی هست، ولی هرکدوم قواعد خاص خودشون رو هم دارن.

به صورت عمومی تو همه و یا اکثر حوزه‌ها آگاهی داره، اما عمدتا در هیچ کدوم کاملا عمیق نشده.
شاید به گونه‌ای می‌شه طراحان رو به پزشکان تشبیه کرد. طراح همه فن حریف رو مثل پزشک عمومی و طراح متخصص رو مثل پزشک متخصص دونست.

طراح تجربهٔ کاربر کسیه که حواسش به تجربه‌های خوب و بد کاربران محصول شما هست و تلاش می‌کنه اونها رو بهتر کنه . این موضوع به چند دلیل خیلی پیچیده‌تر از اونیه که به نظر می‌رسه :

  • ما با رفتارهای پیچده انسانی سروکار داریم و انسان‌ها خیلی پیچیده‌تر از اونی هستن که بشه برای همه‌شون یک راه حل واحد ارائه کرد .
  • تجربه‌های کاربران مدام در حال تغییره بنابراین هر روز با مسائل جدید برخورد می‌کنیم که نیاز به راه حل‌های جدیدی هم دارن .
  • طراحی تجربه کاربر مبتنی بر داده است و داده‌ها می‌تونن بسیار پیچیده و فریبنده باشن.

در حال تولید هر محصولی که باشید، کاربران شما یک سری نیاز‌هایی دارن که باید بهشون پاسخ داده بشه. اگه یه طراح تجربهٔ کاربر رو در کنار خودتون داشته باشید، بهترین پاسخ رو میدید. اگه نداشته باشید، احتمالا هزینه خیلی بیشتری رو باید انجام بدید.

چطور UX خوب را از UX بد چطور تشخیص دهیم؟

برای درک بهتر این‌که بدانیم نقش UX designer چیست و چطور این فرد یا تیم می‌توانند طراحی یک تجربه کاربری خوب یا بد موفقیت یا شکست یک سایت یا نرم افزار را تعیین کنند ، بهتر است چند مثال برای UX خوب و بد بزنیم.به تصویر فوق نگاه کنید که دو شکل متفاوت از طراحی UX را نشان می‌دهد. گرچه به ظاهر المان‌های هر دو یکی هستند و یک اطلاعات را به کاربر می‌دهند اما کاربر احساس خوشایندتر در کارکردن با اپلیکیشن سمت راستی دارد .

چرا که در این مورد دکمه‌های next, cancel ,continue و حتی نوار اسکرول نیز به راحتی دردسترس کاربر بوده و او نیاز به تلاش و جستجوی بسیار برای پیداکردن این موارد ندارد . ضمن آن که قرار دادن چند تصویر گرافیکی ساده و تنظیم ابعاد آیکن‌ها تجربه کاربری خوشایندتری برای افراد ایجاد می‌کند.تصویر فوق نیز نشان می‌دهد که در یک سایت وجود یک UX design خوب در کنار یک UX design بد چطور ظاهر می‌شود .

طراحی بدی که کاربر را در یک سایت مجبور می‌کند برای پرکردن یک فرم ساده چندین بار به صورت زیگراگی روی آن حرکت کند در کنار همان فرم با همان فیلدها و حرکت ساده از بالا به پایینی که ابدا کاربر را به دردسر نمی‌اندازد .

تجربه کاربری یا UX


برای مشاهده مقالات بیشتر در مورد سئو سایت و طراحی سایت به صفحه مقالات مراجعه نمایید.

X